Süper İnsanlık Realitesi Üzerine Bir Deneme
Bir sabah gözlerimizi açtığımızda yalnızca yeni bir güne değil, kendimizden daha büyük bir sessizliğe uyanırız.
İşte o sessizlikte, Sokrates’in binlerce yıl öncesinden yankılanan çağrısı duyulur:
“Kendini bil.”
Ve ardından kadim bir soru belirir:
Neden buradayız?
Bu, zihnin ürettiği sıradan bir merak değildir. İnsanın kendi varlığına fısıldadığı en eski sorudur.
Mevlânâ’nın dediği gibi:
“Sen ne arıyorsan, o sensin.”
İnsan, dışarıda bir cevap aradığını zannederken aslında kendi özünü hatırlamaya çalışmaktadır.
Platon’un mağara alegorisindeki insanlar gibi gölgeleri gerçek sanır. Gölgelerin arasında dolaştıkça hakikat bulanıklaşır; görünen çoğalır, görülemeyen derinleşir.
İbn Arabî’nin ifadesiyle insan, sürekli bir tecellî hâlindedir. Hiçbir hâl kalıcı değildir; her an yeniden yaratılır.
Peki neden insan, ulaştığını sandığı her yerde biraz daha yabancılaşır?
Çünkü mesele hiçbir zaman bir yere varmak değildir.
Mesele, çözülerek yolda kalabilmektir.
Bazı yolculuklar ayaklarla değil, insanın içindeki çatlaklardan başlar. Tasavvuf buna “nefsin kırılması” der.
İşte tam burada insanlığın en eski sembollerinden biri belirir:
Merdiven…
Mitolojide gökle yer arasındaki bağı…
Tasavvufta nefsin mertebelerini…
Felsefede bilgeliğe doğru yürüyüşü simgeler.
Fakat bu merdiven taştan yapılmış değildir.
Ne bir binanın içinde yükselir ne de gözle görülür.
Bu merdiven, insanın kendi içine kurduğu görünmez yoldur.
Ve her basamak dışarıya değil, içeriye açılır.
Hayat boyunca defalarca yanından geçtiğimiz bütün büyük olaylar aslında bu görünmeyen merdivenin üzerinde yaşanır.
Çoğu zaman fark etmeyiz.
Yükseldiğimizi sanırken aslında kendi derinliğimize inmektedir insan.
Çünkü her basamak bir “yukarı” değil…
Bir **“içeri”**dir.
Her adım bir kazanım değil…
Bir çözülmedir.
Sûfîlerin seyr ü sülûk dediği yolculuk tam da budur:
Dışarıdan içeriye…
Çokluktan birliğe…
Benlikten hakikate…
Ve bu iniş, aslında en büyük yükseliştir.
Çünkü bu merdivende yukarı çıkmak, aşağı inmektir.
Aşağı inmek ise hakikate yaklaşmaktır.
Fakat bu merdiven sabit değildir.
Bazen aynı basamakta yıllarca bekleriz.
Bazen aynı derse defalarca geri döneriz.
Bazen de düştüğümüzü sanırken hakikatte daha derine inmiş oluruz.
Çünkü bu merdiven doğrusal değildir.
O, dönüşen bir bilinçtir.
İnsan fark etmeden kendisini katman katman soyar.
Bu soyunma bir kayıp değildir.
Bu, insanın ağır yüklerinden, sahte kimliklerinden ve bağımlılıklarından arınmasıdır.
Özgürlük tam da burada başlar.
Çünkü insan ne kadar çok “şey” olursa…
O kadar az kendisi olur.
Aristoteles’in telos dediği tamamlanma fikri, sanki bir gün “Oldum.” diyebileceğimizi söyler.
Oysa varoluşun dili başka konuşur.
İnsanı değiştiren varış değil…
Yolda kalabilme cesaretidir.
Ve bu yol, kendine doğru inen görünmez bir merdivendir.
Yol uzadıkça hayat aynı hakikati farklı yüzlerle gösterir.
Stoacıların dediği gibi:
“Bizi olaylar değil, olaylara yüklediğimiz anlam şekillendirir.”
Aynı korku farklı isimlerle gelir.
Aynı boşluk başka olaylarda açılır.
Aynı yara farklı insanlarda yeniden kanar.
Çünkü öğrenilmeyen hiçbir hakikat kaybolmaz.
Yalnızca yeniden karşılaşılmak üzere geri döner.
İsimler değişir.
Yüzler değişir.
Hikâyeler değişir.
Fakat hakikat değişmez.
İnsan, kendi içine inmeyi öğrenmedikçe uyanamaz.
Ve bu iniş bir düşüş değil…
Merdivenin gerçek yönüdür.
Ne yazık ki yükselmek çoğu zaman yanlış anlaşılır.
Daha çok bilmek…
Daha çok sahip olmak…
Daha çok görünmek…
Oysa Sokrates şöyle der:
“Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir.”
İşte gerçek yükselişin ilk basamağı budur.
Hakikatin kapısı, cehaletini fark edenlere açılır.
Gerçek yükseliş sessizdir.
Kalbin genişlemesidir.
Bakışın derinleşmesidir.
Yargının çözülmesidir.
Merhametin çoğalmasıdır.
Ve en önemlisi…
Her basamak yükselirken içindeki “ben”den bir basamak daha aşağı inebilmektir.
Bu yüzden insan aynı anda iki merdivende yürür.
Biri dışarıdadır.
Herkes onu görür.
Diğeri içeridedir.
Kimse onu göremez.
Asıl yolculuk görünmeyen o merdivendedir.
Çünkü dışarıdaki yol yalnızca gölgedir.
İçerideki yol ise hakikatin kendisidir.
Zamanla insan şunu fark eder:
Bütün kadim öğretiler aynı kapıya çıkar.
İnsan, yalnızca yaşamak için değil…
Kendini hatırlamak için yeryüzündedir.
Bu hatırlayış sessiz basamaklarda gerçekleşir.
Her acı bir ceza değildir.
Bir çağrıdır.
Her kayıp bir eksilme değildir.
Bir derinleşmedir.
Her kırılma bir son değildir.
Merdivende açılan yeni bir basamaktır.
Ve bir gün insan durur.
Artık koşmaz.
Artık yetişmeye çalışmaz.
Artık dışarıda aramaz.
Çünkü ilk kez gerçekten duyar:
Aradığı şey hiçbir zaman dışarıda olmamıştır.
O anda sessizlik büyür.
Ve insan bütün yolculuğun tek bir merdivene çıktığını fark eder.
Kendine…
Fakat bu, bildiği “ben”e dönüş değildir.
Tam tersine…
O “ben”in çözülmesidir.
Ve soru yeniden doğar:
İnsan neden yeryüzüne geldi?
Cevap artık bir bilgi değildir.
Bir hâldir.
Her gün biraz daha hatırlamak…
Ve hatırlarken kimseyi geride bırakmamak…
Çünkü bu merdiven yalnızca bireysel değildir.
Bir basamak, ancak başka bir insanın elinden tuttuğunda anlam kazanır.
Yolun sonunda insan şunu anlar:
Aradığı şey bir yere varmak değildir.
Çünkü hakikat bir son değildir.
Hakikat, kendine doğru açılan sonsuz merdivendir.
Ve o sonsuz derinlikte beliren en büyük gerçek şudur:
Biz yukarı çıkmıyoruz.
Kendi içimize doğru, sonsuz bir merdivende çözülüyoruz.
İşte belki de Süper İnsanlık Realitesi, tam burada başlar:
İnsan, kendisini aşarak değil; kendisini çözüp bütün varlıkla yeniden birleşerek insan olur.
Bir cevap yazın