Tarihte, Türkler tarafından “ÇOR” adı “Çor Tiğin, Kül Tiğin” unvanı gibi Baş-bakan, Baş-müdür, diğer bir aifadeyle Hakan’dan sonra gelen devlet görevlisi için kullanılmış bir isimdir.!
Bunu 722 yılında Orta Moğolistan’da Tadruşlar üzerine Çor tayin edilen İç Bora Köl İç Çor anısına dikilmiş “Uybat üç kül iç Çor” yazıtlarından anlamakta ve bu adın Anadolu’da pek çok yerleşim yeri tarafından kullanıldığını görmekteyiz.!
Göktürk Hakanlığının bir kolu olan Türgişlere bağlı olan Çor’ların, Sakalar döneminde büyük bir boy olduğu ve bu boya bağlı aşiretlerin yerleştikleri yerlere kendi adları olan “Çor” adını verdikleri bilinir. Buna, Anadolu’dan Çorlu Şehri, “Çor’uk”h Irmağı, Çor Deresi, “Çor’a Ked”, “Çor Kapısı” Çor Geçidi” gibi pek çok örnek verilebilir.!
Orta Anadolu örneği; Eskişehir’e bağlı eski adı (Çorum) olan Çifteler İlçesi, Aksaray’a bağlı (Çor Tiğin köyü ve Kül Tiğin köyü), Sivas’a bağlı “Çor Tiğin köyü”, Bozok Sancağına bağlı “Kayır Tiğin köyü”, Çubuk Nahiyesine bağlı “Çorum karyesi (köy)”, Sorgun Kazasına bağlı “Çor Tiğin köyü”, Çankırı ili merkezi’nde “Çorlu” soyadı, Çerkeş İlçesi Çalcıören köyü’nde “Çor” soyadı, Sulakyurt İlçesi Sarıkızlı Köyü’nde “Çorum” soyadı almış oymak üyeleri;
Çorum yöresinden Örnek; Viran-ı Çorum Karyesi (köy), Kargı İlçesi Koyunkıran köyü’nde “Çor”, Çobanlar köyü’nde “Çorlu” soyadı almış oymaklar, Çorum İli Çalyayla Köyü’nde yaşayan “Çorluoğulları” soyadı almış oymak, Boğazkale İlçesi merkezi’nde “Çorluoğlu” soyadı almış oymak, Bayat İlçesi Derekütüğün, Barak ve Kuruçay Köyleri’nde “Çor” soyadı almış oymakların adını Çorumlu Aşiretinden, dolayı ile Göktürk boylarından aldığı bilinir. 2525 Sayılı Soyadı Kanununda uygulanan halk temayülleri dikkate alındığında şüphesiz görülür.
“Oğuzlar, Bayat, Kargı’n, Dodurga, Sungurlu, Osmancık, Hüseyin-ova (Alaca)” gibi adını doğrudan Oğuz Boylarından alan tarihi ilçeleri, 800’e yakın kasaba, köy ve mezraya sahip, Türk-İslam uygarlığına büyük hizmetler etmiş Danişmenlilerin, Selçukluların merkezi şehri, Dulkadirlilerin “Baş Şehri“ olan, “Elvan Çelebi, Hırka Baba, Koyun Baba, Halil Baba, Kartal Baba, Nöbeti Baba, Ergülü Baba, Arap Baba” gibi Anadolu Alp-lerine, erenlerine yurt olmuş Çorum şehrinin adını, Çoğu’rum diyerek Rumlara, Dizorum’dan türeterek Ermenilere, Çevrim efsanesi hikayesi üreterek efsanelerle açıklamanın hiçbir ilmi ve mantıki yönü yoktur.!
Araştırmacı, Yazar
İsmail UÇAKCI
Türk Tarih Kurumu Arşiv Şefi (Emekli)
Bir cevap yazın